เครื่องมือช่างเป็นตัวช่วยสำคัญสำหรับงานซ่อมแซมและปรับปรุงบ้าน ไม่ว่าจะเป็นการขันนอต ซ่อมบานพับ ประกอบเฟอร์นิเจอร์ หรือติดตั้งชั้นวางของ แต่หากใช้งานแล้วเก็บทันทีโดยไม่ทำความสะอาดหรือตรวจสอบสภาพ เครื่องมือก็อาจเกิดสนิม ชิ้นส่วนติดขัด หรือเสื่อมสภาพก่อนเวลาได้
การดูแลเครื่องมือช่างอย่างเหมาะสม ทั้งการใช้งานให้ถูกประเภท ทำความสะอาด บำรุงรักษา และจัดเก็บ ช่วยรักษาประสิทธิภาพ ลดความเสียหาย และเพิ่มความปลอดภัยขณะทำงาน
โกลบอลไอเดียรวบรวม วิธีดูแลรักษาเครื่องมือช่าง 10 ชนิด ที่พบได้บ่อยในบ้าน พร้อมเคล็ดลับที่ทำตามได้ง่าย เพื่อให้เครื่องมือคู่ใจพร้อมสำหรับงานครั้งต่อไป
ก่อนเริ่มดูแลเครื่องมือ: ปิดสวิตช์ ถอดปลั๊ก หรือถอดแบตเตอรี่ออกจากเครื่องมือไฟฟ้าก่อนทำความสะอาด เปลี่ยนอุปกรณ์ หรือบำรุงรักษา และปฏิบัติตามคู่มือของผู้ผลิตแต่ละรุ่นเสมอ

สว่านใช้สำหรับเจาะวัสดุ และบางรุ่นสามารถใช้ขันสกรูได้ด้วย มีทั้งแบบใช้สายไฟและแบบไร้สาย การดูแลควรเน้นบริเวณหัวจับ ช่องระบายอากาศ และสภาพของอุปกรณ์ไฟฟ้า
วิธีดูแลรักษา
ปิดสวิตช์และถอดปลั๊กหรือแบตเตอรี่ออกก่อนทำความสะอาด เปลี่ยนดอกสว่าน หรือบำรุงรักษา
ถอดดอกสว่านก่อนจัดเก็บ ใช้แปรงขนนุ่มปัดฝุ่นบริเวณหัวจับและตัวเครื่อง แล้วเช็ดด้วยผ้าแห้ง
ทำความสะอาดช่องระบายอากาศ ไม่ปล่อยให้ฝุ่นสะสมจนกีดขวางการระบายความร้อน
ตรวจสอบสายไฟ ปลั๊ก สวิตช์ และแบตเตอรี่ หากพบรอยแตก การบวม หรือความเสียหาย ควรหยุดใช้งานและติดต่อศูนย์บริการ
เก็บในกล่องหรือพื้นที่แห้ง หลีกเลี่ยงความชื้น ความร้อนจัด และการกระแทก
หล่อลื่นหัวจับหรือชิ้นส่วนต่าง ๆ เฉพาะเมื่อคู่มือผู้ผลิตระบุให้ทำ
เคล็ดลับ: ไม่ฉีดน้ำ น้ำมัน หรือน้ำยาทำความสะอาดเข้าไปในมอเตอร์ สวิตช์ และช่องระบายอากาศ

ประแจใช้ขันและคลายนอตหรือโบลต์ มีหลายประเภท เช่น ประแจปากตาย ประแจแหวน และประแจเลื่อน การรักษารูปทรงของปากประแจช่วยให้จับหัวนอตได้มั่นคง
วิธีดูแลรักษา
เลือกขนาดประแจให้พอดีกับหัวนอต ไม่ใช้ประแจที่ปากสึกหรือบานจนจับไม่อยู่
หากเป็นประแจเลื่อน ให้ปรับปากประแจแนบกับหัวนอตก่อนออกแรง
ไม่ใช้ประแจตอกแทนค้อน หรือใช้ท่อต่อด้ามเพิ่มแรง หากเครื่องมือไม่ได้ออกแบบมารองรับ
เช็ดคราบน้ำ น้ำมัน และฝุ่นหลังใช้งาน โดยเฉพาะซอกปากประแจ
หากพบสนิม ให้ทำความสะอาดด้วยวิธีที่เหมาะกับโลหะและผิวเคลือบ
ตรวจสอบปากประแจและกลไกปรับระยะ หากแตกร้าว บิดงอ หรือหลวมมาก ควรหยุดใช้
เคล็ดลับ: จัดเก็บแยกตามประเภทและขนาด ช่วยให้หยิบใช้ได้สะดวกและลดการกระแทกกัน

ไขควงเป็นเครื่องมือพื้นฐานสำหรับขันและคลายสกรู หากปลายสึกหรือด้ามหลวม อาจลื่นหลุดขณะออกแรงและทำให้หัวสกรูเสียหายได้
วิธีดูแลรักษา
เลือกประเภทและขนาดปลายไขควงให้พอดีกับร่องหัวสกรู
เช็ดก้านและด้ามจับให้สะอาดและแห้งหลังใช้งาน
ตรวจสอบปลายไขควง หากสึก บิ่น หรือบิดงอ ควรเปลี่ยนใหม่
ตรวจสอบด้ามจับว่าไม่แตกร้าวหรือหลวม
ไม่ใช้ไขควงงัด สกัด หรือตอก เว้นแต่เป็นรุ่นที่ออกแบบสำหรับงานดังกล่าว
เก็บในช่องหรือกล่องเครื่องมือ เพื่อป้องกันปลายกระแทกกับอุปกรณ์อื่น
เคล็ดลับ: การใช้ไขควงที่พอดีกับหัวสกรูช่วยลดการลื่นและรักษาสภาพทั้งเครื่องมือกับชิ้นงาน

ค้อนมีหลายชนิด เช่น ค้อนหงอน ค้อนยาง และค้อนหัวกลม แต่ละชนิดเหมาะกับงานต่างกัน การดูแลควรเน้นความแน่นของหัวค้อน สภาพด้าม และหน้าสัมผัสที่ใช้ตอก
วิธีดูแลรักษา
ตรวจสอบหัวค้อน หากหลวม แตกร้าว หรือบิ่น ควรหยุดใช้งาน
ตรวจสอบด้ามไม้ว่าไม่แตกหรือผุ ส่วนด้ามไฟเบอร์กลาสและวัสดุสังเคราะห์ต้องไม่มีรอยแตกร้าว
เช็ดหัวค้อนและด้ามจับให้สะอาดและแห้งหลังใช้งาน
หากต้องใช้สารป้องกันสนิมกับส่วนเหล็ก ให้เลือกชนิดที่เหมาะสมตามคำแนะนำผู้ผลิต
ก่อนใช้งาน เช็ดหน้าค้อนและด้ามจับให้สะอาด แห้ง และปราศจากคราบที่ทำให้ลื่น
สำหรับค้อนยาง ตรวจสอบว่าหัวไม่ฉีกขาด แข็งกรอบ หรือเสียรูป
เก็บในที่แห้ง หลีกเลี่ยงความชื้นสูงและแดดจัดเป็นเวลานาน
เคล็ดลับ: หากหัวค้อนหลวมหรือด้ามแตกร้าว ควรซ่อมอย่างถูกวิธีหรือเปลี่ยนใหม่ก่อนใช้ เพราะหัวค้อนอาจหลุดกระเด็นได้

เลื่อยมือใช้ตัดไม้ พลาสติก หรือวัสดุอื่นตามประเภทใบเลื่อย การดูแลใบและฟันเลื่อยช่วยให้ตัดได้คล่องและลดการออกแรงเกินจำเป็น
วิธีดูแลรักษา
ใช้แปรงปัดเศษวัสดุออกหลังใช้งาน ไม่ใช้มือปัดตามแนวคมฟันเลื่อย
เช็ดใบเลื่อยให้แห้งก่อนเก็บ
หากมีคราบยางไม้หรือกาว ใช้น้ำยาที่เหมาะกับวัสดุและผิวเคลือบของใบเลื่อย
ตรวจสอบฟันเลื่อย หากทื่อ ให้ตรวจสอบก่อนว่ารุ่นนั้นลับคมได้หรือไม่ ส่วนใบที่หัก บิ่น หรือเสียหายควรเปลี่ยนตามคำแนะนำผู้ผลิต
ใส่ปลอกครอบหรืออุปกรณ์ป้องกันฟันเลื่อยก่อนจัดเก็บ
เก็บในตำแหน่งที่ใบเลื่อยไม่ถูกกดทับหรือบิดงอ
เคล็ดลับ: การคลายความตึงหลังใช้งานใช้กับเลื่อยโครงบางประเภทเท่านั้น ควรตรวจสอบคู่มือ ไม่ใช้เป็นแนวทางเดียวกันกับเลื่อยทุกชนิด

คีมใช้จับ ดัด บิด หรือตัดวัสดุตามประเภท เช่น คีมปากจิ้งจก คีมปากแหลม และคีมตัด จุดที่ควรดูแลเป็นพิเศษคือปากคีม คมตัด และข้อต่อ
วิธีดูแลรักษา
ใช้คีมให้เหมาะกับงาน ไม่ตัดวัสดุที่แข็งหรือใหญ่เกินความสามารถของเครื่องมือ
ไม่ใช้คีมตอกแทนค้อน หรือใช้ค้อนทุบคีมเพื่อเพิ่มแรงตัด
เช็ดปากคีมและด้ามจับให้สะอาดและแห้งหลังใช้งาน
หล่อลื่นจุดหมุนเล็กน้อยเมื่อผู้ผลิตอนุญาต แล้วเช็ดส่วนเกินออก
ตรวจสอบคมตัด ปากคีม และด้ามจับ หากบิ่น เสียรูป แตก หรือหลวม ควรหยุดใช้
เก็บในกล่องเครื่องมือที่แห้ง
ข้อควรระวัง: ด้ามหุ้มพลาสติกหรือยางทั่วไปไม่ได้หมายความว่าเครื่องมือนั้นป้องกันไฟฟ้าดูดได้ ก่อนทำงานกับระบบไฟฟ้าต้องตัดแหล่งจ่ายไฟและตรวจสอบว่าไม่มีแรงดันไฟฟ้า หากไม่ชำนาญควรให้ช่างไฟฟ้าดำเนินการ

ตลับเมตรช่วยวัดระยะและกำหนดขนาดชิ้นงาน หากดึงสายวัดแรงหรือปล่อยให้ดีดกลับเร็วเกินไป อาจทำให้สายวัด ขอเกี่ยว และกลไกภายในเสียหาย
วิธีดูแลรักษา
ดึงสายวัดอย่างระมัดระวัง ไม่กระชากหรือดึงเกินระยะที่กำหนด
ประคองสายวัดให้ค่อย ๆ กลับเข้าตลับ
เช็ดสายวัดให้สะอาดและแห้งก่อนเก็บ โดยเฉพาะหลังสัมผัสน้ำ ฝุ่น หรือเศษปูน
ระวังไม่ให้สายวัดพับ หัก หรือบิดเป็นรอย
ตรวจสอบขอเกี่ยวและระบบล็อกว่ายังทำงานตามปกติ
หลีกเลี่ยงการตกกระแทกและการวางของหนักทับ
เคล็ดลับ: ขอเกี่ยวปลายสายของตลับเมตรบางรุ่นขยับได้เล็กน้อยเพื่อชดเชยการวัดด้านในและด้านนอก จึงไม่ควรดัดหรือย้ำให้แน่นเอง

คัตเตอร์ใช้ตัดกระดาษ กล่องบรรจุภัณฑ์ และวัสดุตามความเหมาะสมของใบมีด การดูแลใบมีด รางเลื่อน และระบบล็อกช่วยให้ควบคุมการตัดได้ดีขึ้น
วิธีดูแลรักษา
เลือกใบมีดให้เหมาะกับวัสดุ ไม่ใช้คัตเตอร์งัดหรือบิดชิ้นงาน
เก็บใบมีดเข้าด้ามก่อนใช้แปรงปัดเศษวัสดุภายนอกและบริเวณรางที่เข้าถึงได้
หากต้องถอดทำความสะอาด ให้ทำตามคู่มือของรุ่นนั้น
เปลี่ยนใบมีดเมื่อทื่อ บิ่น หรือเป็นสนิม
ตรวจสอบระบบล็อก หากใบมีดเลื่อนเองหรือล็อกไม่อยู่ ควรหยุดใช้งาน
เก็บใบมีดเข้าด้ามหรือใส่ปลอกป้องกันทุกครั้งหลังใช้
เก็บใบมีดสำรองให้มิดชิด ส่วนใบมีดใช้แล้วให้ใส่ภาชนะทนการแทงทะลุที่ปิดสนิท และกำจัดตามแนวทางของพื้นที่
เคล็ดลับ: เปลี่ยนใบมีดตามวิธีที่ผู้ผลิตกำหนด และหลีกเลี่ยงการสัมผัสคมใบมีดโดยตรง

ระดับน้ำใช้ตรวจสอบแนวระนาบและแนวดิ่ง เช่น งานติดตั้งชั้นวางหรือกรอบรูป หากโครงบิดงอหรือหลอดวัดเสียหาย อาจทำให้อ่านค่าคลาดเคลื่อน
วิธีดูแลรักษา
เช็ดฝุ่น ปูน และกาวออกหลังใช้งานด้วยวิธีที่ไม่ทำลายตัวเครื่องและหลอดวัด
รักษาผิววัดให้สะอาด ไม่มีคราบแข็งติดอยู่
ตรวจสอบหลอดวัดว่ามีรอยแตกหรือน้ำยารั่วหรือไม่
ไม่ใช้ระดับน้ำตอก เคาะ หรืองัด เว้นแต่รุ่นนั้นออกแบบมาให้รองรับโดยเฉพาะ
ระวังการตกกระแทก การกดทับ และความร้อนสูง
วิธีตรวจสอบหลอดวัดแนวระนาบเบื้องต้น
วางระดับน้ำบนพื้นผิวเรียบและมั่นคง ทำเครื่องหมายตำแหน่งไว้
สังเกตตำแหน่งฟองอากาศเทียบกับเส้นอ้างอิง
หมุนสลับหัว–ท้าย 180 องศา โดยใช้ผิววัดด้านเดิมสัมผัสพื้น และวางตรงตำแหน่งเดิม
ตรวจว่าผลการวัดสอดคล้องกันทั้งสองครั้ง หากแตกต่างกัน ให้ตรวจสอบตามคู่มือก่อนใช้งานที่ต้องการความแม่นยำ
เคล็ดลับ: วิธีข้างต้นเป็นการตรวจแนวระนาบเบื้องต้น ส่วนหลอดแนวดิ่งและระดับน้ำดิจิทัลควรตรวจตามคู่มือของรุ่นนั้น

แคลมป์ช่วยยึดชิ้นงานให้อยู่กับที่ระหว่างติดกาว ประกอบ หรือตัดวัสดุ การดูแลรางเลื่อน เกลียว และแผ่นรองช่วยให้จับชิ้นงานได้มั่นคง
วิธีดูแลรักษา
เลือกขนาดและประเภทให้เหมาะกับชิ้นงาน ไม่ขันเกินกำลังที่แคลมป์รองรับ
เช็ดคราบกาวก่อนแข็งตัว และทำความสะอาดด้วยวิธีที่เหมาะกับวัสดุ
ปัดเศษวัสดุออกจากรางเลื่อน เกลียว และแผ่นรองจับ
หล่อลื่นเฉพาะตำแหน่งที่ผู้ผลิตแนะนำ ไม่ทาน้ำมันบนรางหรือผิวจับโดยเหมารวม เพราะบางระบบอาศัยแรงเสียดทานในการล็อก
ตรวจสอบโครง แผ่นรอง และกลไกล็อก หากแตกร้าว บิดงอ หรือจับไม่อยู่ ควรหยุดใช้
เก็บในพื้นที่แห้งและจัดเรียงตามขนาด
เคล็ดลับ: ใช้แผ่นรองที่เหมาะสมเมื่อต้องจับวัสดุผิวบอบบาง เพื่อช่วยลดรอยกดและรอยขีดข่วน
นอกจากการดูแลเครื่องมือแต่ละประเภทแล้ว การจัดเก็บอย่างถูกวิธีก็เป็นอีกปัจจัยที่ช่วยลดความเสียหายและยืดอายุการใช้งานได้ โดยสามารถเริ่มต้นจากวิธีง่าย ๆ ดังนี้
ทำความสะอาดก่อนเก็บ: เช็ดฝุ่น คราบน้ำ และเศษวัสดุออกจากเครื่องมือทุกครั้งหลังใช้งาน
แยกประเภทเครื่องมือ: จัดกลุ่มเครื่องมือที่มีลักษณะการใช้งานใกล้เคียงกัน เช่น เครื่องมือวัด เครื่องมือตัด และเครื่องมือขันยึด
ป้องกันความชื้น: เก็บเครื่องมือในกล่องหรือตู้ที่แห้งและมีอากาศถ่ายเท ไม่วางบนพื้นบริเวณที่มีน้ำขัง
ป้องกันอุปกรณ์มีคม: ใช้ปลอกครอบใบเลื่อยและจัดเก็บใบมีดให้มิดชิด
ตรวจสอบสภาพเป็นประจำ: หมั่นดูว่ามีสนิม รอยแตก ชิ้นส่วนหลวม หรือความเสียหายที่อาจส่งผลต่อการใช้งานหรือไม่
จัดวางให้หยิบใช้งานง่าย: ใช้กล่องเครื่องมือ ชั้นวาง หรือตะแกรงแขวนเครื่องมือ เพื่อให้เป็นระเบียบและลดการกระแทกกัน
เครื่องมือช่างแต่ละชนิดมีลักษณะและวิธีดูแลที่แตกต่างกัน การทำความสะอาดหลังใช้งาน ตรวจสอบความเสียหาย ป้องกันความชื้น และจัดเก็บอย่างเหมาะสม จึงเป็นพื้นฐานสำคัญที่ช่วยให้เครื่องมือพร้อมใช้งานอยู่เสมอ
นอกจากนี้ ควรตรวจสอบสภาพเครื่องมือก่อนเริ่มงานทุกครั้ง หากพบอุปกรณ์แตกร้าว บิดงอ มีสนิมรุนแรง หรือระบบล็อกทำงานผิดปกติ ควรหยุดใช้งานและซ่อมแซมหรือเปลี่ยนใหม่ ไม่ควรฝืนใช้งานเพราะอาจก่อให้เกิดอุบัติเหตุได้
เพียงใส่ใจดูแลเครื่องมือหลังใช้งานทุกครั้ง ก็ช่วยให้การซ่อมแซมและปรับปรุงบ้านเป็นเรื่องง่ายขึ้น พร้อมลดค่าใช้จ่ายจากการเปลี่ยนอุปกรณ์ก่อนเวลาอันควร
เลือกเครื่องมือช่างและอุปกรณ์จัดเก็บให้เหมาะกับทุกงานบ้านได้ที่โกลบอลเฮ้าส์ มีสินค้าให้เลือกหลากหลายสำหรับงานซ่อมแซม งานช่าง และงาน DIY พร้อมเลือกซื้อผ่านช่องทางออนไลน์ สั่งออนไลน์แล้วรับสินค้าที่สาขาใกล้บ้านด้วยบริการ Click & Collect หรือเลือกจัดส่งถึงบ้านและหน้างานได้ตามความสะดวก
เนื้อหาที่คล้ายกัน